وکیل صفر تا 100

وکیل چه وظایفی دارد؟

وکالت یکی از پرکاربردترین قراردادها در روابط حقوقی و اقتصادی است. بسیاری از مسائل و امور اداری، قضایی و مالی از طریق اعطای اختیار به فردی دیگر انجام می‌شود. از اینرو شناخت دقیق ماهیت عقد وکالت، آثار و حدود آن برای عموم مردم، وکلا، مشاوران حقوقی و حتی دفاتر اسناد رسمی است.

طبق ماده 656 قانون مدنی وکالت عقدی است که به موجب آن یکی از طرفین طرف دیگر را برای انجام امری نایب خود می کند. و وکیل باید این وکالت را قبول کند. اعم از اینکه شفاها آن را قبول کند یا بصورت کتبی یا هر عملی که نشان دهد وکیل آن را قبول کرده است، به عنوان مثال شخص “الف” به “ب” وکالت میدهد تا عملی را به وکالت از او انجام بدهد و شخص “ب” بدون اینکه کتبا یا شفاها آن را قبول کند اقدام به انجام موضوع وکالت میکند و یا مقدمات انجام آن را فراهم میکند . در این صورت وکالت محقق شده است.

وکیل در قبال موکل مسیولیت دارد و باید وظیفه خود را به نحو احسن انجام دهد و چنانچه بخاطر تقصیر وکیل خسارتی به موکلش وارد شود وکیل مسئول است. وکیل در تصرفات خود باید مصلحت موکل را رعایت کند و از آنچه موکل به او اختیار داده تجاوز نکند. تجاوز از حدود اختیارات بدون اذن موکل فضولی بوده و نیاز به تنفیذ از سوی موکل دارد، در صورت عدم تنفیذ از سوی موکل عمل وکیل فضولی بوده و قابل ابطال است.

برای مشاوره تخصصی تماس بگیرید.

ماهیت وکالت:

وکالت عقدی جایز است

بر اساس ماده ۶۷۸ قانون مدنی ، وکالت عقدی جایز است. یعنی:

• هر یک از طرفین هر زمان بخواهند می‌توانند آن را بر هم بزنند،

• با فوت، جنون یا صفه هر یک از طرفین خودبه خود منحل می‌شود.

این ویژگی مهم‌ترین نکاتی است که بسیاری از مردم نسبت به آن متوجه نمی‌شوند.

وکالت عقدی معوّض یا غیرمعوّض

• با اجرت باشد (مثل وکالت کاری یا وکالت وکیل دادگستری)

• بدون اجرت و تبرعی باشد (مثل وکالتهای خانوادگی)

• اگر در مورد اجرت وکیل طرفین سکوت کرده باشند اصل بر این است که وکالت با اجرت است. تعیین اجرت با کارشناس است.

شرایط موضوع وکالت

موضوع وکالت باید یک عمل حقوقی باشد؛ نه عمل مادی.
مثلاً:

• تنظیم سند، فروش ملک، طرح دعوا → صحیح

• رانندگی، تعمیر، حمل کالا → نمی‌تواند موضوع وکالت باشد.

انواع وکالت

۱. وکالت مطلق

موکل اختیار انجام تمام امور را به وکیل می دهد.
نمونه: وکالت در انجام همه امور اداری یا قضایی.

۲. وکالت مقید

اختیار وکیل محدود به موضوع خاص است.
نمونه: وکالت فقط برای فروش یک ملک مشخص.

۳. وکالت بلاعزل

در ظاهر غیرقابل عزل است، اما طبق قانون ماهیّت عقد جایز تغییر نمی‌کند .
به عبارت دیگر:

• بلاعزل صرفاً نتیجه قراردادی،

• ولی با فوت، جنون یا صفه همچنان منفسخ می‌شود.

حدود اختیارات وکیل

وکیل پایه یک دادگستری

• در حدود اختیار داده شده است. نه بیشتر.

• مصلحت موکل را رعایت کند.

• تصمیمی را مطابق همان اختیار به نام موکل انجام دهد.

اگر وکیل خارج از حدود وکالت عمل کند:

• عمل او نسبت به موکل غیرنافذ است،

• مگر اینکه موکل بعداً تنفیذ کند.

وظایف وکیل نسبت به موکل

طبق ماده ۶۶۲ تا ۶۶۸ قانون مدنی:

۱. رعایت مصلحت موکل

وکیل مانند امین است و باید در حد توان، مصلحت اقتصادی و حقوقی موکل را رعایت کند.

۲. گزارش و ارائه حساب

وکیل باید هر زمان که موکل بخواهد، کارهای انجام شده را ارائه می دهد.

۳. مدارک و اسناد

وکیل موظف است از مدارک موکل محافظت کند و هنگام پایان وکالت تحویل دهد.

وظایف موکل نسبت به وکیل

• پرداخت اجرت در صورت معوّض بودن،

• جبران خسارات و مخارج نیاز وکیل،

• به وکالت و تضمین تضمینات از عمل وکیل.

راههای خاتمه عقد وکالت

بر اساس ماده ۶۷۸ وکالت با موارد زیر از بین میرود:

۱. وکیل مدافع

وکیل هر زمان بخواهد می‌تواند کناره‌گیری کند.

۲. عزل وکیل توسط موکل

موکل می‌تواند هر زمان وکیل را عزل کند، مگر اینکه قرارداد بلاعزل باشد.

۳. فوت یا جنون هر یک از طرفین

با فوت موکل یا وکیل، وکالت پایان می‌یابد.

۴. انجام موضوع وکالت

مثلاً ملک فروخته شد → دیگر وکالت فروش بی‌معناست.

نکات بسیار مهم درباره اسناد وکالت

 وکالت‌نامه حتی اگر بلاعزل باشد مالکیت ایجاد نمی‌کند.
۲. وکیل نمی‌تواند مال موکل را به خودش منتقل کند که در سند اذن ویژه داشته باشد.
۳. در فروش اموال باید ثمن (مبلغ پول) را به موکل پرداخت کند.
۴. وکالت یک اذن است، نه یک بیع .
۵. اگر وکیل از حد اختیار خارج شود، عمل او غیرنافذ است و می‌توان آن را رها کرد.