دعوای متقابل در آیین دادرسی مدنی ایران
(تحلیل مفهومی، شرایط اقامه، آثار و کاربردهای عملی)
مقدمه
دعوای متقابل یکی از نهادهای مهم و کاربردی در آیین دادرسی مدنی است که کار آن، تحقیق دعاوی مرتبط در یک فرآیند و جلوگیری از صدور آرای معارض است. در عمل، این ابزار حقوقی برای وکلا و اصحاب دعوا اهمیت دارد. زیرا خوانده می‌تواند به جای طرح دعوای مستقل، در همان پرونده علیه خواهان اصلی طرح دعوا کند و از دسترسی توأمان بهره‌مند شود.
تشریح قانونی دعوای متقابل در نظام حقوقی ایران، به‌ویژه در قانون آیین دادرسی مدنی پیش‌بینی شده، شرایط، مهلت‌ها، و نحوه انجام را مشخص کرده‌اند.
در این مقاله، دعوای متقابل را از منظر مفهومی، شکلی و ماهوی بررسی می‌کنیم و سپس به نکات کاربردی آن در رویه
قضایی می‌پردازیم.
1. تعریف دعوای متقابل
دعوای متقابل دعوایی است که خوانده دعوای اصلی، برابر خواهان همان دعوا و در همان پرونده اقامه می‌کند. به‌شرط که با دعوای اصلی ناشی از یک منشأ باشد یا با آن ارتباط کامل داشته باشید.
تعریف عناصر اصلی:
-
طرح از سوی خوانده
-
علیه خواهان دعوای اصلی
-
در همان دادرسی
-
وجود منشأ واحد یا ارتباط کامل بین دو دعوا
در واقع، دعوای متقابل یک ابزار «دفاع فعال» است؛ صرفاً به رد ادعای خواهان اکتفا نمی‌کند، بلکه ادعای مستقلی را علیه ا. مطرح کرد.
2. شرایط دعوای متقابل
موارد مربوط به دعوای متقابل در قانون آیین دادرسی مدنی بیان شده است. مطابق این قانون:
*دعوای متقابل باید تا پایان اولین جلسه دادرسی اقامه شود.
*بررسی به آن با دعوای اصلی توأمان انجام می‌گیرد.
*در صورت ارتباط کامل، دادگاه مکلف به رسیدگی و صدور رای است
ماده 141.
خوانده می‌تواند در مقابل ادعای خواهان، اقامه دعوا نماید. چنین دعوایی در صورتی که با دعوای اصلی ناشی از یک منشأ بوده یا ارتباط کامل داشته باشد، دعوای متقابل نامیده شده و توامان رسیدگی می‌شود و چنانچه دعوای متقابل نباشد، در دادگاه صالح به‌طور جداگانه رسیدگی خواهد شد. بین دو دعوا وقتی ارتباط کامل موجود است که اتخاذ تصمیم در هر یک مؤثر در دیگری باشد.
142.
دعوای متقابل به موجب دادخواست اقامه می‌شود، لیکن دعاوی تهاتر، صلح، فسخ، رد خواسته و امثال آن که برای دفاع از دعوای اصلی اظهار می‌شود، دعوای متقابل محسوب نمی‌شود و نیاز به تقدیم دادخواست جداگانه ندارد.
ماده 143.
ماده ۱۴۳ قانون آیین دادرسی مدنی: دادخواست دعوای متقابل باید تا پایان اولین جلسه دادرسی تقدیم شود و اگر خواهان دعوای متقابل را در جلسه دادرسی اقامه نماید، خوانده می‌تواند برای تهیه پاسخ و ادله خود تأخیر جلسه را درخواست نماید. شرایط و موارد رد یا ابطال دادخواست همانند مقررات دادخواست اصلی خواهد بود.
بدون دیدگاه