سند عادی طبق ماده ۱۲۸۹ قانون مدنی ایران، سندی است که در اداره ثبت اسناد و املاک یا نزد سایر مأموران رسمی تنظیم نشده باشد.
به زبان ساده‌تر:
هر نوشته‌ای که بین افراد تنظیم شود (مثلاً بین دو نفر معامله‌ای انجام شود و در برگه‌ای بنویسند) و رسماً در دفترخانه یا نزد مأمور رسمی ثبت نشده باشد، سند عادی محسوب می‌شود.
🔹 ویژگی‌های سند عادی:
-
در بین اشخاص تنظیم می‌شود (نه مأمور رسمی).
-
دارای امضا یا اثر انگشت طرفین است.
-
در صورت انکار یا تردید نسبت به امضا، نیاز به اثبات اصالت در دادگاه دارد.
-
تاریخ سند علیه اشخاص ثالث اعتبار ندارد (برخلاف سند رسمی).
-
در صورت احراز اصالت، بین امضاکنندگان لازم‌الاتباع است.
🔹 مثال‌ها:
-
قول‌نامه خرید و فروش ملک که در بنگاه نوشته می‌شود.
-
رسید دستی دریافت پول.
-
قرارداد اجاره یا شراکت که بدون دفترخانه تنظیم شود.
-
چک یا سفته (از نظر ماهیت حقوقی نیز سند عادی محسوب می‌شوند).
